Johan van Wyk - My name is Angel CD (2001)

Johan van Wyk. My name is Angel. CD. Privaat uitgegee. 2001.

Johan van Wyk beklee 'n unieke posisie in die Afrikaanse digkuns. Mede-digters is uitgesproke bewonderend oor sy werk, terwyl die kanoniseerders hom nie na waarde skat nie. Sy jongste toevoeging is My name is Angel but I'm not from heaven in any way (op CD-Rom) in navolging van sy Litnet-rubriek "Gillespie slenters".

In 'n Bukowski-praatstyl word die wel en wee (en veral wee) van die naglewe gegee: prostitute, dwelms, Vigs, verraad, uitsigloosheid, die dood...

Almal leef hier vir die oomblik in die kloaak van Durban digby die Addington hospitaal. Van Wyk vertel sy stories. Eintlik, hy dra dit voor in 'n anti-styl: 'n growwe praatstyl vol uitspraakfoute asof hy hoog is. Die professor-as-hobo word daar skalks vermeld.

Hoë letterkunde word opsetlik debunk in hierdie skrynende vertellings waar die pyn net-net onder die oppervlak loer. Dit is wonderlik om die skrywer se stem te hoor en die bewonderaars van sy rubriek sal hierdie vertellinge des te meer geniet.

Onlangs het die skrywer in 'n onderhoud vertel dat sy invloede Europees is. 'n Mens sou kon byvoeg: ironies genoeg ook Amerikaans en Afrika-gerig. Hunter S. Thompson se Fear and loathing in Las Vegas praat ook hier saam nes die groot guru van die marijuana-kultuur, Allen Ginsberg nie misgekyk kan word nie.

En die orale tradisie van Afrika is ook hier aanwesig in die aanbod.

Dikwels is die aanbod intens-persoonlik soos "Letter to Luisa" en hartooprukkend.

"Sy slaap naak" (uit Deur die oog van die luiperd) is ook 'n geleentheid om Neil Goedhals te hoor.

Dit is 'n wonderlik luisterbare stuk vertelling. Waarskynlik nie een wat ons 'ol'e fogies' sal plesier nie, maar beslis 'n belangrike bydrae van 'n puik digter en Ingrid Jonker-kenner.

Die CD-Rom se klank is nie altyd ewe goed nie en die produksie in die geheel is beslis nie professioneel nie; maar dit is waarskynlik juis wat beoog was.

Bestel by: jvanwyk@pixie.udw.ac.za

[Hierdie resensie word met vriendelike vergunning van Die Burger geplaas.]

Verswêreld CD (2001)

Verswêreld. Tafelberg Uitgewers, 2001.

Resensent: Joan Hambidge

'n Paar jaar gelede het die digter Johann de Lange in 'n onderhoud opgemerk dat Afrikaanse uitgewers die internet moet ondersoek as 'n alternatiewe ruimte vir die bevordering van die Afrikaanse boek. En dit lyk my daar is na hom geluister, want Tafelberg Uitgewers het sopas Verswêreld vir ons gegee. Wat 'n wonderlike kliekervaring is dit nie!

Groot verseboek 2000, Boekmense (Philip de Vos se versameling van Afrikaanse skrywers) en Perspektief & Profiel is hier te vinde. Die installering is bitter eenvoudig en word stap vir stap aangekondig. Selfs diegene wat komputer-oningelig is, sal hierdie eenvoudige trap-der-jeugd stappe kan volg.

Die e-boek hoef nie as 'n bedreiging van die boek gesien word nie. Dis eerder 'n aanvulling. Veral vir diegene wat op reis is, kan die dikke verseboeke en profiele met een kliek oproep en handige inligting bekom. Ook veral vir almal wat Afrikaans is en wat nie meer hier te lande woon nie, is so 'n CD-Rom 'n wonderlike wins.  Boonop kan jy die digters hoor wanneer hulle die gedigte voorlees.

Daar is ook ouer digters soos Jan F. E. Celliers, D.F. Malherbe, Louis Leipoldt, Van Wyk Louw, Opperman, Ingrid Jonker en Uys Krige te hore en 'n hele gerf van jonger digters maak hier 'n stembuiging.

'n Digter se voordrag van sy of haar gedig gee 'n unieke weergawe van 'n digkuns. Uys Krige is hier 'n uitstekende voorbeeld. Die stem is sangerig, melankool teenoor die meer gedistansieerde, selfs siniese interpretasies van jonger digters.

Vir my is een van die lekkertes van Verswêreld ongetwyfeld Philip de Vos se fotokomposisies van digters, skrywers en ander boekmense, soos hy hulle noem. Uitgewer Danie van Niekerk se foto is werklik iets besonders. So ook die een van Merwe Scholtz!

Hoe vertel 'n foto nie iets van die skrywer nie. Die wat afkyk/wegkyk versus die wat kordaat die kamera beloer. De Vos se talent is al veel besonge, maar ek dink hierdie versameling is werklik puik. 

Ook is daar Perspektief & Profiel vir die leser wat die akademiese agtergrond behoef tot die letterkunde en al sy strominge.

Net een kommentaar: toe ek kliek om Van Wyk Louw te hoor voorlees, begin Laurika Rauch aan 'n ander gedig te sing.  As 'n mens by Fagan kliek dan hoor jy ook "Ek het 'n huisie by die see" daardie wonderskone gedig. Maar dan in kanon! Is dit bedoel of is my CD-Rom opge-jam?

Gelukkig gaan dit beter die volgende dag, maar ek kan steeds nie Van Wyk Louw hoor voordra nie.

Ons beleef nou die Afrikaanse letterkunde in 'n virtuele ruimte. Ons het ook vir Breytenbach wat sy gedigte pragtig singpraat op 'n parte CD-Rom. Daar het dus baie gebeur sedert Ons Klijntji tot nou. En gedlgewys is dit spotgoedkoop en handig vir diegene wat onmiddellik toegang wil kry tot kennis.

[Hierdie resensie word met vriendelike vergunning van Die Burger geplaas.]